Daha önce “100 Maymun Deneyini” duymuş muydunuz? Doktor
Lawrence Blair ve Lyall Watson’ın 30 yıl boyunca maymunları gözlemleyerek
gerçekleştirdikleri deney: 100. Maymun
Fenomeni!
Duymadıysanız buyurun detayları.. 1’den başlayan davranış değişikliğinin ortak
bilinci nasıl besleyip; bütüne nasıl yayıldığının güzel bir ispatı! Bu deneyi
okuduktan sonra bakalım “bir ben yapsam ne olur” bakış açıları nasıl
değişecek..?
Gözlem konusu denekler Pasifik Okyanusu’ndaki adalarda,
türü Macaca Fuscata olan maymunlar. Gözlem şöyle başlıyor; 1952 yılında adaya
gelen bilim insanları, maymunlar beslensin diye adadaki kumların üstüne tatlı
patatesleri bırakıyor. Maymunlar üzerindeki kumlardan rahatsız olsalar da tatlı
patatesleri severek yemeye başlarlar. Bir gün 18 aylık dişi maymun İmo,
patateslerdeki kumlara için bir çözüm keşfeder ve kuma bulanmış tatlı
patatesleri su birikintisinde yıkadıktan sonra yemeye başlar. Ve ardından önce
annesine bu yöntemi öğretir; annesi de İmo gibi patatesleri yıkayarak yemeye
başlar. Ardından bu yöntem diğer maymunlar tarafından da kullanılmaya başlar. 6
yıl sonra 1958 yılında genç maymunların hemen hepsi patateslerini yıkayarak
yemeye başlamış olur ve durum gözlemci bilim adamlarının kayıtlarında yerini
alır. Bu davranış, yeni şeyler öğrenmeye açık yetişkin maymunlar tarafından da
uygulamaya alınır fakat bazı yetişkin maymunlar, kendinden yaşça küçük ve
sosyal statüsü aşağıda olan maymunların onlara bir şey öğretemeyeceğini
düşündüğü için patatesleri kumlu şekilde yemeye devam eder! 1958 yılının sonunda
ise çok garip bir şey olur ve adada bulunan maymunların bir kısmı patateslerini
yıkayarak yerken (99 tanesi), bir maymunun daha patatesini yıkayıp yemesi
sonucunda ki O, yüzüncü maymundur; her şey bir anda değişir…ve o akşam adadaki tüm
maymunlar patateslerini yıkayarak yemeye başlar! Yani sadece bir maymunun daha aynı davranış
biçimini benimsemesi ile bir anda adadaki tüm maymunular aynı davranışı
sergilemeye başlarlar. Yani O, 100. maymun
adeta tetik görevi görüp; yaşlı maymunlar da dahil hepinsin aynı davranışı
sergilemesine aracı olur.
Sonrası ise daha da ilginçtir ki; aynı davranış deney
yapılan ada ile bağlantısı olmayan diğer adalarda da görülmeye başlanır.
..Ve böylece “100
Maymun Fenomeni” doğar! Yani; yeni bir davranış tarzı ve düşünce,
toplumdaki bireylerin belirli bir oranı tarafından kabul edildiği anda,
mesafenin önemi olmaksızın bu yeniliğin zihinden zihne aktarılabildiği görüşü
kesinleşmiş olur.
Bu fenomenin ardından; sonrasında yapılan farklı deneyler
de “kritik sayıya ulaştıktan sonra niceliğin niteliğe dönüşerek, ortak bilinci değiştirebildiği”
görüşünü destek kanıtlarını sağlamıştır.
Yani bilimsel olarak da destek bulan bu görüşten sonra, sadece
tek başınıza sizin bile düşünce yapınızı değiştirerek; kötü olaylara dur demeye
çalışan insanların yanında 1 kişi de olsa destek vererek yer almanın önemini
düşünebiliyor musunuz?
Ne dersiniz; belki de sadece sizin düşünce veya davranış
değilikliğiniz, bir kelebeğin kanat çırpması gibi başlayarak dünya çapında
pozitif bir fırtınaya sebep olacaktır!
Tek başına bir birey olarak bile var olmanın değerini
hızla kavrayabildiğimiz; farkındalık dolu günler niyetiyle..
21.10.19
21.10.19
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder